Wniosek o odroczenie terminu płatności podatku (TER-Z) to pismo składane do naczelnika urzędu skarbowego, w którym wnioskujesz o przesunięcie terminu zapłaty podatku lub zaległości podatkowej na późniejszą datę. Podstawą jest art. 67a Ordynacji podatkowej — organ podatkowy może udzielić ulgi, jeśli wykazujesz ważny interes podatnika lub interes publiczny.
Kto może złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności podatku?
Z wnioskiem może wystąpić każdy podatnik — zarówno osoba fizyczna (pracownik, emeryt, osoba prowadząca działalność), jak i firma (spółka, JDG). Prawo nie wymaga żadnego minimalnego okresu zaległości ani progu kwotowego. Wystarczy wykazać, że terminowa zapłata jest niemożliwa lub znacznie utrudniona z powodu okoliczności, które leżą poza normalnym ryzykiem finansowym.
Typowe przesłanki ważnego interesu podatnika:
- nagłe zdarzenie losowe — choroba, wypadek, śmierć bliskiej osoby w rodzinie
- utrata pracy lub głównego źródła dochodu
- klęska żywiołowa, pożar, powódź
- dla firm: utrata kluczowego kontrahenta, krótkotrwała utrata płynności finansowej
Jak złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności?
Wniosek składa się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. Możesz to zrobić na cztery sposoby:
Jakie dokumenty są potrzebne do wniosku o odroczenie?
Do wniosku dołącz dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową. Ich zakres zależy od przyczyny trudności:
- Choroba lub wypadek — zaświadczenie lekarskie, karta leczenia szpitalnego, dokumenty ZUS o niezdolności do pracy
- Utrata pracy — wypowiedzenie umowy, zaświadczenie z urzędu pracy, czynny żal jeśli masz zaległości z tym związane
- Firma — utrata płynności — zestawienie rachunków, wykaz wierzytelności przeterminowanych, bilans, wyciągi bankowe; dla ogólnych pism do US możesz też dołączyć korespondencję z wierzycielami
- Przedsiębiorcy (pomoc de minimis) — zaświadczenia lub oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis z ostatnich 3 lat (formularz dostępny na podatki.gov.pl)
Ile kosztuje odroczenie terminu płatności podatku?
| Opłata | Kwota / stawka | Kiedy naliczana |
|---|---|---|
| Opłata skarbowa za wniosek | 0 zł | Wniosek o ulgę w spłacie jest zwolniony |
| Opłata prolongacyjna | 50% stawki odsetek za zwłokę (w 2026 r. ~ 4% rocznie) | Po pozytywnej decyzji, za czas odroczenia |
| Odsetki za zwłokę (jeśli brak wniosku) | 8% rocznie (stawka podstawowa 2026) | Od dnia po terminie płatności, do dnia zapłaty |
Opłata prolongacyjna jest naliczana od kwoty odroczonej należności za każdy dzień odroczenia według stawki 50% bieżących odsetek podatkowych. W praktyce jest zawsze korzystniejsza niż pełne odsetki za zwłokę. Nie jest pobierana, gdy decyzja dotyczy zaległości wynikłej z klęski żywiołowej lub wypadku losowego.
Czym różni się odroczenie od rozłożenia na raty i umorzenia?
To trzy różne ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych z art. 67a Ordynacji podatkowej. Wybór zależy od Twojej sytuacji finansowej:
| Ulga | Na czym polega | Dla kogo |
|---|---|---|
| Odroczenie (TER-Z) | Przesuwa całą kwotę na jeden nowy termin | Gdy masz środki, ale potrzebujesz czasu |
| Rozłożenie na raty | Dzieli płatność na kilka rat o różnych terminach | Gdy możesz płacić regularnie, ale nie jednorazowo |
| Umorzenie odsetek | Umarza narosłe odsetki za zwłokę (nie należność główną) | Gdy masz środki na zaległość, ale nie na odsetki |
Jak napisać uzasadnienie wniosku?
Uzasadnienie to najważniejsza część wniosku. Urząd skarbowy musi stwierdzić co najmniej jedną z przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Piszesz o sobie — nie musisz spełniać obu warunków jednocześnie.
Dobry wniosek zawiera:
- Konkretne fakty i daty — kiedy zdarzenie nastąpiło, jakie skutki finansowe wywołało
- Kwoty — ile wynoszą bieżące zobowiązania, jaki dochód masz teraz, kiedy spodziewasz się poprawy
- Plan spłaty — dlaczego proponowany termin jest realny; US nie przyzna „wiecznego" odroczenia
- Odwołanie do załączników — "w załączeniu przedkładam..." i wyliczenie konkretnych dokumentów
Co się dzieje po złożeniu wniosku?
US rozpatruje wniosek i wydaje decyzję administracyjną w ciągu miesiąca (wyjątkowo 2 miesięcy w sprawach skomplikowanych). Decyzja może być:
- Pozytywna — US odracza termin; nalicza opłatę prolongacyjną; płacisz do nowego terminu
- Częściowa — US odracza część kwoty (np. tylko należność główną, nie odsetki)
- Odmowna — masz 14 dni na odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
Jeśli po odroczeniu nadal masz problem ze spłatą, złóż nowy wniosek przed upływem odroczonego terminu. Przepisy nie zabraniają kolejnych wniosków, ale US ocenia je surowiej, jeśli okoliczności się nie zmieniły. Warto też rozważyć ogólne pismo do urzędu skarbowego z propozycją ugody. Po uregulowaniu zaległości sprawdź zaświadczenie o dochodach z US — może być potrzebne np. przy wnioskach o kredyt lub dotacje.
Najczęściej zadawane pytania
Czy złożenie wniosku wstrzymuje egzekucję podatkową?
Złożenie wniosku samo w sobie nie wstrzymuje egzekucji z mocy prawa. W praktyce US często zawiesza czynności egzekucyjne na czas rozpatrywania wniosku. Możesz też w piśmie złożyć odrębny wniosek o wstrzymanie egzekucji — US rozpatrzy go oddzielnie.
Ile trwa rozpatrzenie wniosku o odroczenie?
Standardowo 1 miesiąc od dnia złożenia kompletnego wniosku. W sprawach szczególnie skomplikowanych (np. gdy US żąda dodatkowych dokumentów) termin może być przedłużony do 2 miesięcy. US informuje wtedy pisemnie o przedłużeniu.
Czy odroczenie dotyczy też odsetek za zwłokę?
Tak — wniosek możesz złożyć zarówno o odroczenie samej należności głównej, jak i należności wraz z narosłymi odsetkami za zwłokę. Wyraźnie wskaż w piśmie, co chcesz odroczyć. Jeśli zależy ci wyłącznie na umorzeniu odsetek (a należność główną możesz zapłacić), złóż oddzielny wniosek o umorzenie odsetek.
Czy firma może wnioskować o odroczenie i jakie są limity pomocy de minimis?
Tak. Odroczenie dla przedsiębiorcy stanowi pomoc de minimis w rozumieniu przepisów UE. Limit wynosi 200 000 EUR (100 000 EUR w transporcie drogowym) w ciągu 3 kolejnych lat podatkowych. Do wniosku musisz dołączyć zaświadczenia lub oświadczenie o otrzymanej pomocy de minimis. Stan limitu możesz sprawdzić w systemie SUDOP prowadzonym przez UOKiK.
Co się stanie, jeśli nie zapłacę w odroczonym terminie?
Jeśli nie uregulujesz należności do nowego terminu, decyzja o odroczeniu wygasa z mocy prawa. Cała odroczona kwota staje się zaległością podatkową, a US nalicza odsetki od pierwotnego terminu płatności. Zapłacona wcześniej opłata prolongacyjna jest zaliczana na poczet odsetek. US może wszcząć egzekucję administracyjną.
Czy mogę odwoływać się od odmowy odroczenia?
Tak. Od decyzji odmownej naczelnika US przysługuje odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem naczelnika US, który wydał decyzję. W odwołaniu wskaż nowe argumenty lub dowody, których nie uwzględniono w pierwotnej decyzji.
Jak wygląda odroczenie a zaświadczenie o niezaleganiu?
Podczas obowiązywania decyzji o odroczeniu podatnik formalnie nie posiada zaległości podatkowej — termin płatności nie minął (został przesunięty). W związku z tym US powinno wydać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. To ważne przy ubieganiu się o kredyty, dotacje czy zamówienia publiczne.
Podstawa prawna i źródła
Odroczenie terminu płatności podatku reguluje art. 67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Opłata prolongacyjna — art. 57 § 1 tej samej ustawy. Dla przedsiębiorców zastosowanie ma rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie pomocy de minimis.