Pisma, upoważnienia i umowy

Umowa darowizny (pieniądze, ruchomości)

Gotowy wzór umowy darowizny pieniędzy lub ruchomości (sprzętu, mebli, biżuterii). Forma pisemna zalecana — niezbędna do rozliczenia podatku SD-Z2.

Umowa darowizny to dokument, na podstawie którego darczyńca przekazuje bezpłatnie pieniądze lub ruchomości na rzecz obdarowanego. Forma pisemna jest zalecana — chroni obie strony i umożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego. Pobierz gotowy wzór Umowa darowizny (pieniądze, ruchomości) i uzupełnij go swoimi danymi.

Informacja
Niniejszy wzór dotyczy darowizny pieniędzy i ruchomości (sprzęt, meble, biżuteria, kolekcje). Jeśli chcesz darować samochód — użyj oddzielnego wzoru umowy darowizny samochodu. Darowizna nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego.

Czym jest umowa darowizny i kiedy jej potrzebujesz?

Umowa darowizny (art. 888 Kodeksu cywilnego) to umowa, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Obdarowany nic nie płaci i nic nie zwraca — to zasadnicza różnica w stosunku do umowy pożyczki, która jest zawsze zwrotna.

Kiedy powinieneś spisać umowę darowizny:

  • Przekazujesz pieniądze dzieciom, wnukom lub innym bliskim i chcesz skorzystać ze zwolnienia podatkowego
  • Chcesz darować ruchomości (sprzęt elektroniczny, meble, dzieła sztuki, kolekcje)
  • Obdarowany potrzebuje dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do otrzymanego majątku (bank, urząd)
  • Zależy Ci na ochronie przed ewentualnymi sporami lub roszczeniami w przyszłości
Porada
Umowa ustna jest prawnie skuteczna, jeśli nastąpiło już wydanie przedmiotu. Jednak dla celów podatkowych i dowodowych zawsze warto spisać umowę — skorzystanie ze zwolnienia SD-Z2 bez pisemnej umowy bywa trudne do udokumentowania.

Kto może być darczyńcą i obdarowanym?

Darczyńcą i obdarowanym może być każda pełnoletnia osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych. Osoby niepełnoletnie lub ubezwłasnowolnione działają przez przedstawicieli ustawowych (rodziców, opiekunów). Stronami mogą być zarówno osoby spokrewnione, jak i zupełnie obce — ma to jednak kluczowe znaczenie dla wysokości podatku od darowizny.

Jakie dane są potrzebne do wypełnienia umowy darowizny?

Do poprawnego sporządzenia umowy potrzebujesz danych obu stron oraz dokładnego opisu przedmiotu darowizny. Im precyzyjniejszy opis, tym mniejsze ryzyko sporu z urzędem skarbowym przy rozliczaniu podatku.

Dane Darczyńca Obdarowany
Imię i nazwisko Pełne, z dokumentu tożsamości Pełne, z dokumentu tożsamości
Adres zamieszkania Ulica, nr, kod, miasto Ulica, nr, kod, miasto
PESEL 11-cyfrowy 11-cyfrowy
Nr dowodu osobistego Seria i numer Seria i numer
Przedmiot darowizny Kwota (cyframi i słownie) lub opis ruchomości z wartością

Jak opisać przedmiot darowizny?

Opis przedmiotu to jeden z najważniejszych elementów umowy. Przy darowiźnie pieniędzy podaj kwotę cyframi i słownie, np. „10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych)". Przy ruchomościach wpisz nazwę, markę, model i — jeśli dostępny — numer seryjny, a także szacunkową wartość rynkową.

Uwaga
Przy darowiźnie pieniędzy w ramach grupy 0 (najbliższa rodzina) wymagane jest przekazanie środków przelewem bankowym, przekazem pocztowym lub przez SKOK. Gotówka w rękę pozbawia prawa do pełnego zwolnienia podatkowego — nawet jeśli złożysz SD-Z2 w terminie (art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Ile wynosi podatek od darowizny w 2026 r.?

Wysokość podatku zależy od stopnia pokrewieństwa między stronami. W 2026 roku obowiązują trzy grupy podatkowe oraz odrębna kategoria (grupa 0) dla najbliższej rodziny, która jest całkowicie zwolniona od podatku — pod warunkiem terminowego zgłoszenia.

Grupa Kto należy Kwota wolna Stawka powyżej
Grupa 0 Małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha Zwolnienie pełne (bez limitu) przy SD-Z2 w 6 miesięcy 3% przy braku zgłoszenia (powyżej 36 120 zł)
Grupa I Zięć, synowa, teściowie, rodzeństwo małżonka 36 120 zł 3–7%
Grupa II Dalsi krewni, powinowaci II stopnia 27 090 zł 7–12%
Grupa III Osoby niespokrewnione 5 733 zł 12–20%
Ważne
Jeśli należysz do grupy 0 (najbliższa rodzina), masz tylko 6 miesięcy na złożenie formularza SD-Z2 od daty zawarcia umowy. Po upływie terminu tracisz prawo do zwolnienia i musisz zapłacić podatek. Formularz SD-Z2 to nie to samo co umowa — więcej o zgłoszeniu nabycia znajdziesz w osobnej sprawie.

Jak krok po kroku sporządzić i rozliczyć darowiznę?

Pobierz i wypełnij wzór umowy
uzupełnij dane obu stron oraz dokładny opis przedmiotu darowizny z wartością rynkową
Wydrukuj dwa egzemplarze
po jednym dla darczyńcy i obdarowanego; obie strony podpisują oba egzemplarze
Przekaż przedmiot darowizny
przy pieniądzach koniecznie przelewem bankowym (ważne dla zwolnienia podatkowego w grupie 0); przy ruchomościach — fizyczne wydanie
Złóż SD-Z2 lub SD-3
obdarowany ma 6 miesięcy (grupa 0) lub 1 miesiąc (grupy I–III) na zgłoszenie nabycia
Zachowaj umowę
przez co najmniej 5 lat jako dowód na wypadek kontroli skarbowej

Możesz go też złożyć elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy na stronie podatki.gov.pl, korzystając z profilu zaufanego lub e-dowodu.

Czy darczyńca płaci jakiś podatek?

Nie — darczyńca nie ponosi żadnych zobowiązań podatkowych z tytułu dokonania darowizny. Podatek od darowizny płaci wyłącznie obdarowany (jeśli w ogóle wystąpi obowiązek podatkowy po przekroczeniu kwoty wolnej lub pominięciu terminu SD-Z2). Darowizna nie podlega też podatkowi PCC — jest z niego wyłączona na mocy art. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, więc nie wypełniasz deklaracji PCC-3.

Informacja
Darowizna a testament: darowizna działa za życia darczyńcy i jest nieodwołalna bez powodu. Testament działa dopiero po śmierci i może być w każdej chwili odwołany lub zmieniony. Obie formy mogą uzupełniać planowanie sukcesji majątku.

Czy można odwołać darowiznę?

Tak — art. 898 Kodeksu cywilnego pozwala odwołać darowiznę już wykonaną, jeśli obdarowany dopuścił się rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy (np. popełnił przestępstwo na szkodę darczyńcy, znęcał się nad nim lub zerwał kontakt mimo potrzeby). Odwołanie musi nastąpić na piśmie i w terminie roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o rażącej niewdzięczności. Odwołanie nie jest możliwe z błahych powodów — prawo chroni stabilność obrotu prawnego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa darowizny pieniędzy musi być notarialna?

Nie — dla pieniędzy i ruchomości wystarczy zwykła forma pisemna. Akt notarialny jest wymagany wyłącznie przy darowiźnie nieruchomości (np. działki, mieszkania). Pisemna umowa jest jednak zalecana nawet gdy nie jest obowiązkowa — stanowi dowód dla urzędu skarbowego i banku.

Jak długo mam na złożenie SD-Z2 po darowiźnie od rodziców?

Masz 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy darowizny (lub daty przelewu przy darowiźnie pieniędzy). Formularz składasz w urzędzie skarbowym właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania lub elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy. Po tym terminie tracisz prawo do zwolnienia z podatku.

Czy darowizna od dziadków jest zwolniona z podatku?

Tak — dziadkowie należą do grupy 0 (tzw. zerowej). Darowizna od nich jest całkowicie zwolniona z podatku pod warunkiem złożenia formularza SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Przy darowiźnie pieniędzy konieczny jest też przelew bankowy — gotówka nie uprawnia do pełnego zwolnienia.

Co wpisać jako wartość darowizny przy ruchomościach?

Podaj wartość rynkową na dzień zawarcia umowy — czyli cenę, za jaką podobne używane przedmioty można kupić na rynku (np. OLX, Allegro). Urząd skarbowy może zakwestionować zbyt niską wycenę i sam określić wartość. Przy znacznym majątku warto rozważyć wycenę przez rzeczoznawcę.

Czy mogę darować pieniądze kilka razy w roku i korzystać ze zwolnienia?

Tak, ale kwoty wolne liczone są łącznie z darowizn otrzymanych od tej samej osoby w okresie 5 lat. Przy grupie 0 limit kwotowy nie istnieje — zwolnienie jest pełne przy każdej darowiźnie, pod warunkiem terminowego SD-Z2. Przy grupach I–III przekroczenie skumulowanej kwoty wolnej w 5 latach rodzi obowiązek podatkowy.

Czym różni się darowizna od pożyczki?

Darowizna jest bezpłatna i bezzwrotna — obdarowany nie oddaje pieniędzy ani nie płaci odsetek. Pożyczka jest zwrotna: pożyczkobiorca musi zwrócić kwotę (zazwyczaj z odsetkami). Pożyczka podlega też podatkowi PCC w wysokości 0,5% wartości — darowizna nie.

Czy darczyńca może zastrzec warunki darowizny?

Tak — można dokonać darowizny z poleceniem (art. 893 KC), nakładając na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania (np. opieki nad darczyńcą). Polecenie nie jest warunkiem — nie uchyla umowy, ale można go egzekwować. Nie można natomiast uzależniać nabycia darowizny od śmierci darczyńcy — to obszar testamentu.

Podstawa prawna i źródła

Umowa darowizny pieniędzy i ruchomości regulowana jest przez art. 888–902 Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1360 ze zm.). Zwolnienia i obowiązki podatkowe określa ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 596 ze zm.), w szczególności art. 4a dotyczący zwolnienia dla grupy 0 oraz art. 9 dotyczący kwot wolnych. Darowizna jest wyłączona z podatku PCC na mocy art. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.).

Pobierz formularz

Formularz do wydruku — wydrukuj, wypełnij ręcznie i złóż w urzędzie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa darowizny pieniędzy musi być notarialna?
Nie. Dla pieniędzy i ruchomości wystarczy zwykła forma pisemna. Akt notarialny wymagany jest tylko przy darowiźnie nieruchomości (mieszkania, działki).
Ile mam czasu na złożenie SD-Z2 po darowiźnie od rodziców?
6 miesięcy od dnia zawarcia umowy lub daty przelewu. Po terminie tracisz prawo do zwolnienia z podatku i musisz zapłacić podatek od darowizny.
Czy darowizna gotówkowa kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego?
Nie w pełni. Aby skorzystać z pełnego zwolnienia w grupie 0 (najbliższa rodzina), pieniądze muszą być przekazane przelewem bankowym, przekazem pocztowym lub przez SKOK. Gotówka pozbawia prawa do zwolnienia z art. 4a ustawy.
Czy darczyńca płaci podatek od darowizny?
Nie. Podatek od darowizny płaci wyłącznie obdarowany, jeśli wartość darowizny przekracza kwotę wolną lub pominął termin zgłoszenia SD-Z2. Darczyńca nie ponosi żadnych zobowiązań podatkowych.
Czy można odwołać darowiznę pieniędzy?
Tak, ale wyłącznie z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego (art. 898 KC), np. przestępstwo lub znęcanie się nad darczyńcą. Odwołanie należy złożyć na piśmie w ciągu roku od powzięcia wiadomości o niewdzięczności.
Ile egzemplarzy umowy darowizny należy sporządzić?
Minimum dwa — po jednym dla każdej strony. Oba egzemplarze podpisują zarówno darczyńca, jak i obdarowany.