Formularz Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne NFZ (WDUZ) składają osoby, które nie są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, a chcą korzystać z publicznej ochrony zdrowia w Polsce. Po podpisaniu umowy z NFZ trzeba zgłosić się do ZUS i co miesiąc opłacać składkę — w 2026 r. wynosi ona co najmniej 835,04 zł.
Kto może ubezpieczyć się dobrowolnie w NFZ?
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne jest przeznaczone dla każdej osoby zamieszkałej w Polsce, która nie podlega obowiązkowej składce zdrowotnej — z tytułu pracy, działalności, emerytury, renty, nauki czy innego tytułu. Najczęstsze grupy to:
- Bezrobotni po upływie 30 dni od wyrejestrowania z urzędu pracy — przez pierwsze 30 dni od wyrejestrowania z PUP ubezpieczenie zdrowotne wygasa stopniowo; po tym czasie trzeba je uregulować samodzielnie
- Przedsiębiorcy korzystający z ulgi na start — przez pierwsze 6 miesięcy działalności opłacają tylko składki społeczne, nie zdrowotną; mogą dobrowolnie przystąpić do NFZ
- Studenci po 26. roku życia bez innego tytułu ubezpieczenia (po ukończeniu studiów lub po odejściu z pracy)
- Cudzoziemcy legalnie zamieszkujący w Polsce — spoza UE/EFTA, nieposiadający polskiego pracodawcy ani innego tytułu
- Wolontariusze, osoby na urlopach bezpłatnych i inne osoby bez tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku WDUZ?
Do złożenia wniosku w oddziale NFZ potrzebujesz kilku dokumentów. Zestaw zależy od Twojej historii ubezpieczenia:
- Dowód osobisty lub paszport
- Dokument potwierdzający ostatni tytuł ubezpieczenia:
- Świadectwo pracy — jeśli byłeś zatrudniony
- Druk ZUS ZWUA lub zaświadczenie z uczelni — dla studentów
- Wydruk z CEIDG lub zaświadczenie ZUS o wyrejestrowaniu — dla byłych przedsiębiorców
- Zaświadczenie z urzędu pracy o wyrejestrowaniu
- Druk ZUS ZZA — wypełniony (do złożenia w ZUS po podpisaniu umowy w NFZ)
- Druk ZUS ZCNA — tylko jeśli zgłaszasz do ubezpieczenia członków rodziny (małżonek, dzieci)
- Cudzoziemcy spoza UE: dokument potwierdzający zamieszkanie w Polsce (umowa najmu, oświadczenie właściciela, zaświadczenie o zameldowaniu)
Jak przebiega procedura? — krok po kroku
Ile kosztuje dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne?
Składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru, przeliczanej co kwartał. Poniżej aktualne stawki i opłaty dodatkowe w 2026 r.:
| Rodzaj | Kwota miesięczna (Q2 2026) | Uwagi |
|---|---|---|
| Składka standardowa | 835,04 zł | 9% z 9 278,19 zł (przeciętne wynagrodzenie) |
| Wolontariusze | 432,54 zł | 9% z 4 806,00 zł (płaca minimalna) |
| Studenci spoza UE/EFTA | 55,80 zł | Odrębna, preferencyjalna stawka |
Jeśli miałeś przerwę w ubezpieczeniu przekraczającą 3 miesiące, NFZ naliczy jednorazową opłatę dodatkową:
| Długość przerwy | Opłata dodatkowa (% podstawy) | Kwota (2026) |
|---|---|---|
| 3 miesiące – 1 rok | 20% | 1 855,64 zł |
| 1 rok – 2 lata | 50% | 4 639,10 zł |
| 2 – 5 lat | 100% | 9 278,19 zł |
| 5 – 10 lat | 150% | 13 917,29 zł |
| Powyżej 10 lat | 200% | 18 556,38 zł |
Gdzie złożyć wniosek WDUZ?
Wniosek składasz w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym ze względu na miejsce zamieszkania (nie zameldowania). W Polsce działa 16 oddziałów — po jednym na każde województwo — oraz ich delegatury w większych miastach.
- Osobiście — w oddziale lub delegaturze (możliwość podpisania umowy od razu)
- Przez ePUAP — z Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym; umowę wyślą pocztą
- Pocztą — listem poleconym; umowę wyślą zwrotnie do podpisu
Czy dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne obejmuje też rodzinę?
Tak — zgłoszenie do NFZ uprawnia do zgłoszenia jako współubezpieczonych: małżonka lub partnera, dzieci do 18. roku życia (do 26. jeśli się uczą), wnuków oraz rodziców pozostających we wspólnym gospodarstwie. Zgłoszenia dokonujesz przez druk ZUS ZCNA (razem z ZUS ZZA). Nie płacisz dodatkowej składki za członków rodziny.
Najczęściej zadawane pytania
Co się stanie, jeśli nie zapłacę składki przez kilka miesięcy?
Jeśli przez 3 kolejne miesiące nie uiścisz składki, umowa o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wygasa z mocy prawa. Aby odnowić ubezpieczenie, musisz ponownie złożyć wniosek WDUZ i — jeśli przerwa przekroczyła 3 miesiące — ponownie uiścić opłatę dodatkową.
Czy dobrowolnie ubezpieczony może skorzystać z karty EKUZ za granicą?
Tak. Po objęciu dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym możesz złożyć wniosek o Kartę EKUZ, która uprawnia do korzystania z niezbędnej pomocy medycznej w krajach UE i EFTA na takich samych zasadach jak ubezpieczeni obowiązkowo. Karta wydawana jest bezpłatnie przez NFZ.
Czy rejestrując się jako bezrobotny, automatycznie jestem objęty ubezpieczeniem zdrowotnym?
Tak, jeśli jesteś zarejestrowany jako bezrobotny w urzędzie pracy, urząd płaci za Ciebie składkę zdrowotną do NFZ przez cały czas, gdy figurujesz w rejestrze — niezależnie od tego, czy pobierasz zasiłek dla bezrobotnych. Wniosek WDUZ jest potrzebny dopiero po wyrejestrowaniu z PUP.
Kiedy mogę skorzystać z lekarza po podpisaniu umowy?
Ubezpieczenie zdrowotne zaczyna obowiązywać od daty wskazanej w umowie z NFZ — zazwyczaj od dnia jej zawarcia. W systemie eWUŚ pojawisz się po tym, jak ZUS przetworzy Twój druk ZUS ZZA (zwykle 1–2 dni robocze po złożeniu). Do lekarza możesz się zgłosić już następnego dnia po podpisaniu umowy i złożeniu ZZA.
Czy można złożyć wniosek WDUZ przez internet bez wizyty w NFZ?
Tak — przez platformę ePUAP z Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Umowę NFZ wyśle pocztą do podpisu. W praktyce szybciej jest pojawić się osobiście w oddziale, bo umowę podpisuje się na miejscu i od razu zaczyna procedura. Możesz też upoważnić inną osobę — wystarczy pełnomocnictwo.
Co to jest druk ZUS ZZA i po co jest potrzebny?
ZUS ZZA to formularz zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS. Chociaż umowę podpisujesz z NFZ, to ZUS prowadzi rejestr ubezpieczonych i weryfikuje Twoje uprawnienia w systemie eWUŚ. Bez złożenia ZUS ZZA w ciągu 7 dni od podpisania umowy NFZ, lekarz może nie potwierdzić Twojego ubezpieczenia. Składając deklarację ZUS DRA co miesiąc, rozliczasz opłaconą składkę zdrowotną.
Czy mogę odwołać się od decyzji NFZ odmawiającej zawarcia umowy?
Tak. Jeśli NFZ odmówi zawarcia umowy, możesz złożyć odwołanie od decyzji — w tym przypadku skierowane do Prezesa NFZ lub sądu administracyjnego. Warto wcześniej zweryfikować kompletność złożonych dokumentów i wysokość wymaganej opłaty dodatkowej.
Podstawa prawna i źródła
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.) — w szczególności art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 68 ust. 1–11, który określa zasady zawierania umów, wysokość składki i opłat dodatkowych oraz warunki wygaśnięcia ubezpieczenia.
- NFZ — jak ubezpieczyć się dobrowolnie (procedura + formularz)
- ISAP — ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135)
- Infolinia NFZ: 800 190 590 (bezpłatna, czynna całą dobę)