Zezwolenie na pracę dla cudzoziemca to w Polsce dokument wydawany pracodawcy, nie pracownikowi. Od 1 czerwca 2025 roku obowiązuje nowa ustawa, która zelektronizowała cały proces i zniosła obowiązek uzyskiwania opinii starosty. W 2026 roku masz do wyboru kilka ścieżek — właściwa zależy od kraju pochodzenia pracownika, rodzaju zatrudnienia i planowanego okresu pobytu.
Jakie są rodzaje zezwoleń na pracę dla cudzoziemców?
Polski system przewiduje pięć typów zezwoleń (A–E) oraz osobną procedurę dla pracy sezonowej. Wybór właściwego zależy od tego, czy pracodawca działa w Polsce, czy za granicą, oraz na czym polega delegowanie pracownika. Najczęściej stosowany jest typ A — dotyczy każdego zatrudnienia przez podmiot zarejestrowany w Polsce.
| Typ | Kogo dotyczy | Kto wydaje | Ważność | Opłata |
|---|---|---|---|---|
| Typ A | Praca u polskiego pracodawcy | Urząd wojewódzki | do 3 lat | 200 / 400 zł |
| Typ B | Członek zarządu / prokurent | Urząd wojewódzki | do 3–5 lat | 200 / 400 zł |
| Typ C | Delegowanie do oddziału w Polsce (pow. 30 dni/rok) | Urząd wojewódzki | do 3 lat | 200 / 400 zł |
| Typ D | Delegowanie do usług eksportowych (brak oddziału) | Urząd wojewódzki | do 3 lat | 800 zł |
| Typ E | Pozostałe delegacje krótkoterminowe (do 30 dni) | Urząd wojewódzki | do 3 lat | 200 / 400 zł |
| Typ S | Praca sezonowa (rolnictwo, gastronomia) | Starosta (PUP) | do 9 miesięcy | 100 zł |
Kto składa wniosek o zezwolenie na pracę?
Wniosek o zezwolenie na pracę (typy A–E i S) zawsze składa pracodawca, nie cudzoziemiec. Inaczej wygląda to przy jednolitym zezwoleniu na pobyt i pracę — tu wnioskodawcą jest sam cudzoziemiec. To rozróżnienie ma duże znaczenie praktyczne: pracodawca ponosi koszty i odpowiada za terminowe zgłoszenia.
Wniosek o typ A trafia do urzędu wojewódzkiego właściwego dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania pracodawcy będącego osobą fizyczną. Praca sezonowa (typ S) jest obsługiwana przez starostę, czyli powiatowy urząd pracy. Od 1 czerwca 2025 roku wszystkie wnioski składa się wyłącznie elektronicznie przez portal praca.gov.pl — wnioski papierowe są odrzucane bez rozpatrzenia.
Czym jest oświadczenie o powierzeniu pracy — procedura uproszczona?
Oświadczenie o powierzeniu pracy to szybsza alternatywa wobec pełnego zezwolenia — dostępna jednak tylko dla wybranych państw. W 2026 roku z tej ścieżki mogą skorzystać pracodawcy zatrudniający obywateli Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy. Gruzja została wykreślona z listy od 1 grudnia 2025 roku.
Oświadczenie rejestruje się w powiatowym urzędzie pracy. Urząd wpisuje je do rejestru w terminie 7 dni roboczych od złożenia kompletnego wniosku. Koszt wzrósł z 100 zł do 400 zł. Maksymalny okres pracy wskazany w oświadczeniu to 24 miesiące, a data rozpoczęcia pracy nie może przypadać później niż 6 miesięcy od daty złożenia oświadczenia.
Po zarejestrowaniu oświadczenia pracodawca musi powiadomić PUP o podjęciu pracy przez cudzoziemca w ciągu 7 dni roboczych od daty wskazanej w dokumencie. Szczegółowy formularz oraz instrukcje znajdziesz na stronie oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Jak uzyskać zezwolenie na pracę typ A — krok po kroku?
Typ A to najczęstszy wariant: obejmuje każdą pracę dla podmiotu z siedzibą lub oddziałem w Polsce. Zezwolenie wydaje urząd wojewódzki na wniosek pracodawcy. Ważność decyzji to maksymalnie 3 lata, z możliwością odnowienia.
Czy test rynku pracy nadal obowiązuje po zmianach 2025?
Nie. Jedna z najważniejszych zmian wprowadzonych przez ustawę z 20 marca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 621) to likwidacja obowiązku uzyskiwania informacji starosty — czyli tak zwanego testu rynku pracy. Do maja 2025 roku pracodawca musiał najpierw zgłosić wolne stanowisko do PUP, odczekać na wyniki rekrutacji spośród kandydatów z lokalnego rynku, a dopiero przy braku chętnych uzyskać opinię pozwalającą na zatrudnienie cudzoziemca. Ta procedura wydłużała cały proces o kilka tygodni.
W nowym systemie wniosek o zezwolenie składany jest bezpośrednio do urzędu wojewódzkiego, bez etapu pośredniego w PUP. Starosta może jednak określić listę zawodów, dla których zezwolenia będą odmawiane ze względu na trudną sytuację na lokalnym rynku pracy — co stanowi pewien odpowiednik dawnego testu, ale na poziomie ogólnym, nie indywidualnego przypadku.
Czym jest jednolite zezwolenie na pobyt i pracę?
Jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę to instrument dedykowany cudzoziemcom, którzy planują dłuższy pobyt w Polsce. Łączy w jednej decyzji prawo do pobytu i prawo do pracy, co upraszcza sytuację formalną. Wniosek składa cudzoziemiec — nie pracodawca — do urzędu wojewódzkiego właściwego dla miejsca pobytu.
Opłata wynosi 440 zł (lub 340 zł dla prokurenta/członka zarządu) plus 100 zł za wydanie karty pobytu. Od 27 kwietnia 2026 roku wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez Moduł Obsługi Spraw (mos.cudzoziemcy.gov.pl), podpisany profilem zaufanym. Oficjalny termin rozpatrzenia to do 60 dni, lecz w praktyce w największych urzędach oczekiwanie trwa kilka miesięcy. Szczegóły procedury i wzór wniosku znajdziesz na stronie zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.
Jeśli cudzoziemiec planuje długoterminowe osiedlenie się w Polsce, kolejnym krokiem jest karta pobytu stałego, a docelowo możliwe jest ubieganie się o nadanie obywatelstwa polskiego.
Czym jest EU Blue Card i komu przysługuje?
EU Blue Card (Niebieska Karta UE) to specjalne zezwolenie pobytowo-pracownicze dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów spoza Unii Europejskiej. Daje szersze uprawnienia niż standardowe zezwolenie — m.in. ułatwioną mobilność w innych krajach UE po 12 miesiącach pobytu oraz szybszą ścieżkę do stałego pobytu. Formularz wniosku dostępny jest na stronie Blue Card Poland.
Wymagania w 2026 roku:
- Wyższe wykształcenie (minimum licencjat, min. 3 lata nauki) lub 5 lat doświadczenia zawodowego na porównywalnym poziomie
- Wynagrodzenie co najmniej 13 355,34 zł brutto miesięcznie (150% przeciętnego wynagrodzenia wg GUS, aktualizowane corocznie)
- Umowa o pracę na co najmniej 6 miesięcy (zmiana z 2025 r. — wcześniej wymagano roku)
Jakie błędy popełniają pracodawcy przy zatrudnianiu cudzoziemców?
Kilka pułapek wraca regularnie i każda z nich może kosztować od kilku tysięcy do pięćdziesięciu tysięcy złotych. Nowa ustawa z 2025 roku podniosła górną granicę kary za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi z 30 000 zł do 50 000 zł za każdego pracownika.
Inne częste błędy:
- Zatrudnianie na wiz turystyczna lub tranzytową — cudzoziemiec z taką wizą nie ma prawa wykonywać pracy w Polsce, bez wyjątków
- Brak zgłoszenia zmiany warunków zatrudnienia — zmiana stanowiska, wynagrodzenia lub wymiaru czasu pracy wymaga aneksu do zezwolenia lub nowego wniosku
- Niezgłoszenie rozpoczęcia lub zakończenia pracy — nowe obowiązki raportowe (termin 7 dni) muszą być przestrzegane; kara do 5 000 zł
- Brak przekazania kopii umowy do urzędu — nowy wymóg z ustawy 2025, obowiązkowy przed podjęciem pracy przez cudzoziemca
- Praca poza zakresem zezwolenia — zezwolenie określa stanowisko i pracodawcę; praca w innym charakterze lub u innego pracodawcy jest nielegalna
Warto pamiętać, że cudzoziemcy posiadający kartę pobytu czasowego lub zezwolenie rezydenta długoterminowego UE mogą w pewnych przypadkach pracować bez dodatkowego zezwolenia — sprawdź warunki konkretnego dokumentu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy po nowej ustawie z 2025 roku nadal potrzebny jest test rynku pracy?
Nie. Ustawa z 20 marca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 621), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r., zniosła obowiązek uzyskiwania informacji starosty o braku kandydatów z lokalnego rynku. Pracodawca składa wniosek o zezwolenie bezpośrednio do urzędu wojewódzkiego, bez etapu pośredniego w PUP. Starosta może jednak zablokować niektóre zawody ogólną decyzją, jeśli sytuacja na rynku pracy tego wymaga.
Ile kosztuje zatrudnienie cudzoziemca na zezwolenie na pracę w 2026 roku?
Za zezwolenie na pracę typ A (najczęstszy, okres powyżej 3 miesięcy) pracodawca płaci 400 zł. Oświadczenie o powierzeniu pracy dla obywateli Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy kosztuje również 400 zł. Praca sezonowa (typ S) to 100 zł. Dolicz ewentualne koszty tłumaczeń przysięgłych dokumentów — zwykle 100–400 zł za dokument. Jednolite zezwolenie na pobyt i pracę kosztuje 440 zł + 100 zł za kartę pobytu.
Jak długo czeka się na decyzję w sprawie zezwolenia na pracę?
Ustawowy termin to do 30 dni, a w sprawach skomplikowanych do 60 dni. W dużych urzędach — szczególnie w Warszawie, Wrocławiu i Krakowie — praktyczny czas oczekiwania bywa dłuższy ze względu na dużą liczbę wniosków. Dla oświadczenia o powierzeniu pracy (procedura uproszczona) PUP wpisuje dokument do rejestru w ciągu 7 dni roboczych.
Czy cudzoziemiec na wizie turystycznej może pracować w Polsce?
Nie. Wiza turystyczna, zdrowotna, edukacyjna, rodzinna i tranzytowa nie uprawnia do wykonywania pracy na terytorium Polski. Obowiązuje to bez wyjątków. Zatrudnienie cudzoziemca na takiej wizie naraża pracodawcę na grzywnę od 3 000 do 50 000 zł (nowe stawki od czerwca 2025 r.).
Czym różni się zezwolenie na pracę od jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę?
Zezwolenie na pracę (np. typ A) jest dokumentem odrębnym od zezwolenia pobytowego — cudzoziemiec musi mieć oba. Wniosek składa pracodawca. Jednolite zezwolenie na pobyt i pracę to jeden dokument łączący obie kwestie — wniosek składa cudzoziemiec do urzędu wojewódzkiego. Jest to korzystniejsza opcja dla osób planujących dłuższy pobyt w Polsce.
Co grozi pracodawcy za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca?
Od 1 czerwca 2025 r. grzywna za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi wynosi od 3 000 do 50 000 zł za każdego pracownika (poprzednio: 1 000–30 000 zł). Oprócz grzywny możliwe są sankcje administracyjne, w tym zakaz ubiegania się o kolejne zezwolenia na pracę przez określony czas.
Jakie kraje mogą korzystać z procedury uproszczonej (oświadczenie)?
W 2026 roku z oświadczenia o powierzeniu pracy mogą korzystać wyłącznie obywatele czterech państw: Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy. Gruzja została wykreślona z listy od 1 grudnia 2025 r. Obywatele pozostałych krajów spoza UE/EOG muszą ubiegać się o pełne zezwolenie na pracę.
Czy karta pobytu czasowego uprawnia do pracy?
To zależy od podstawy, na jakiej została wydana. Karta wydana w związku z jednolitym zezwoleniem na pobyt i pracę — tak, uprawnia do pracy u wskazanego pracodawcy. Karta wydana z innych przyczyn (np. nauka, łączenie rodzin) może nie uprawniać do pracy lub uprawniać tylko w ograniczonym zakresie. Więcej na stronie karta pobytu czasowego.
Podstawa prawna i źródła
Główna podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2025 poz. 621) — obowiązuje od 1 czerwca 2025 r.
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2024 poz. 769 t.j.) — w zakresie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (art. 114–126) oraz Blue Card (art. 127–140)
Źródła: biznes.gov.pl, praca.gov.pl, mos.cudzoziemcy.gov.pl, zielonalinia.gov.pl, pip.gov.pl