Artykuł

Trzynasta i czternasta emerytura — komu przysługuje, ile, kiedy wypłata

Trzynasta emerytura 1978,49 zł brutto trafia na konta w kwietniu — automatycznie, bez wniosku, dla wszystkich emerytów i rencistów. Czternastka we wrześniu — z progiem dochodowym 2900 zł i zasadą złotówka za złotówkę.

Trzynasta i czternasta emerytura — komu przysługuje, ile, kiedy wypłata

Trzynasta i czternasta emerytura to dwa odrębne, coroczne świadczenia dodatkowe wypłacane automatycznie — bez składania jakiegokolwiek wniosku. W 2026 roku trzynastka wynosi 1978,49 zł brutto i trafia na konta w kwietniu, a czternastka — do 1978,49 zł brutto, z progiem dochodowym — wypłacana jest we wrześniu.

Komu przysługuje trzynasta i czternasta emerytura?

Obie dodatkowe emerytury przysługują szerokiemu gronu świadczeniobiorców — nie tylko emerytom. Uprawnieni to emeryci z ZUS, KRUS i systemów mundurowych, renciści z tytułu niezdolności do pracy, osoby pobierające rentę rodzinną, rentę socjalną oraz świadczenie przedemerytalne. Na liście uprawnionych znajdują się też pobierający emeryturę pomostową, rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Mama 4+, Tata 4+) oraz nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Informacja
Jeden wyjątek od reguły: sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku nie są uprawnieni do dodatkowych świadczeń rocznych — ich uposażenie regulują odrębne przepisy i nie pochodzi z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Warunki nabycia prawa różnią się dla obu świadczeń. Trzynastka przysługuje osobom, które miały prawo do świadczenia na dzień 31 marca danego roku. Czternastka — tym, którzy pobierali świadczenie na dzień 31 sierpnia. Oznacza to, że ktoś, kto przejdzie na emeryturę w maju, nie dostanie trzynastki za bieżący rok, ale czternastka już mu przysługuje.

Ile wynosi trzynasta emerytura w 2026 roku?

Trzynasta emerytura wynosi tyle, ile minimalna emerytura po marcowej waloryzacji — w 2026 roku jest to 1978,49 zł brutto. Po odjęciu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek dochodowy, na konto trafia ok. 1800,43 zł netto. Kwota jest jednolita dla wszystkich uprawnionych, bez żadnego progu dochodowego.

Uwaga
Różne kwoty netto u różnych emerytów — to nie błąd, to matematyka. W miesiącu wypłaty trzynastki ZUS zsumuje trzynastkę z regularną emeryturą i obliczy zaliczkę podatkową od łącznej kwoty. Osoba pobierająca wyższą emeryturę może więc zapłacić w tym miesiącu wyższy podatek, a netto z trzynastki wyniesie mniej. Wynika to ze skali podatkowej — 12% od dochodów do 120 000 zł rocznie, 32% powyżej.

Trzynastka rośnie co roku razem z marcową waloryzacją świadczeń. W 2025 roku wynosiła 1878,91 zł brutto — tegoroczna jest więc o ponad 99 zł wyższa. Wzrost wynika z waloryzacji marcowej 2026 przy wskaźniku 5,3%.

Kiedy wypłata trzynastej emerytury w 2026 roku?

Trzynastka jest wypłacana w kwietniu razem z regularną emeryturą lub rentą, w tym samym terminie, w którym świadczeniobiorca zwykle otrzymuje pieniądze z ZUS lub KRUS. W 2026 roku harmonogram wypłat wyglądał następująco:

Standardowy termin wypłaty Data w 2026 roku
1. dzień miesiąca 1 kwietnia (środa)
6. dzień miesiąca 3 kwietnia (piątek)*
10. dzień miesiąca 10 kwietnia (piątek)
15. dzień miesiąca 15 kwietnia (środa)
20. dzień miesiąca 20 kwietnia (poniedziałek)
25. dzień miesiąca 24 kwietnia (piątek)*

*Przesunięcia wynikają z weekendu lub świąt — w takich przypadkach pieniądze trafiają na konto wcześniej, nie później.

Porada
Nie musisz nic robić — trzynastka trafi na konto automatycznie. Nie składasz wniosku, nie dzwonisz do ZUS, nie zgłaszasz się do KRUS. Jeśli masz prawo do emerytury lub renty, świadczenie zostanie naliczone i wypłacone z urzędu.

Ile wynosi czternasta emerytura i kto dostanie pełną kwotę?

Czternasta emerytura różni się od trzynastki jednym kluczowym elementem — obowiązuje próg dochodowy. Pełną kwotę 1978,49 zł brutto (tyle samo co trzynastka) otrzymują osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tego progu działa zasada „złotówka za złotówkę".

Zasada jest prosta do obliczenia: każdy złoty, o który emerytura przekracza 2900 zł, zmniejsza czternastkę o złotówkę. Przy emeryturze 3200 zł czternastka wyniesie 1978,49 − 300 = 1678,49 zł brutto. Świadczenie całkowicie wygasa przy emeryturze ok. 4879 zł brutto. Jeśli wyliczona kwota byłaby niższa niż 50 zł, czternastki w ogóle się nie wypłaca.

Ważne
Rada Ministrów może podwyższyć czternastkę rozporządzeniem — ustawa daje rządowi taką możliwość do 31 października danego roku. W 2023 r. rząd skorzystał z tej opcji. Do czasu wydania rozporządzenia obowiązuje kwota bazowa równa minimalnej emeryturze, czyli 1978,49 zł brutto w 2026 r.

Kiedy wypłata czternastej emerytury w 2026 roku?

Czternastka trafia na konta we wrześniu, razem z regularnym świadczeniem. Wypłacana jest automatycznie przez ZUS lub KRUS — nie ma żadnego wniosku do złożenia. Warunkiem jest posiadanie prawa do świadczenia na dzień 31 sierpnia 2026 roku.

Dotyczy to zarówno emerytów z ZUS, jak i rolników pobierających świadczenia z KRUS — obie instytucje wypłacają dodatkowe świadczenie na tych samych zasadach. Rolnicy, którzy składali wniosek o emeryturę rolniczą, otrzymają czternastkę automatycznie, o ile spełniają warunek prawa do świadczenia na koniec sierpnia.

Trzynasta versus czternasta — kluczowe różnice

Cecha 13. emerytura 14. emerytura
Kwota brutto (2026) 1978,49 zł do 1978,49 zł
Próg dochodowy Brak — dla wszystkich 2900 zł brutto
Zasada złotówka za złotówkę Nie Tak (powyżej 2900 zł)
Minimalna wypłata Pełna kwota 50 zł (poniżej — nie wypłacana)
Termin wypłaty Kwiecień Wrzesień
Warunek: prawo do świadczenia na dzień 31 marca 31 sierpnia
Podstawa prawna Ustawa z 9.01.2020 Ustawa z 26.05.2023

Czy komornik może zająć trzynastkę lub czternastkę?

Nie — oba świadczenia są ustawowo chronione przed egzekucją komorniczą. Przepisy wyraźnie stanowią, że dodatkowe roczne świadczenia pieniężne nie podlegają potrąceniom ani egzekucji, niezależnie od wysokości zadłużenia. Ochrona obejmuje całą kwotę — komornik nie może zająć ani złotówki z trzynastki ani czternastki.

Informacja
Ochrona działa nawet po wpłynięciu trzynastki lub czternastki na rachunek bankowy. W przeciwieństwie do zwykłych świadczeń (gdzie ochrona na koncie obowiązuje tylko przez 7 dni po wpływie), dodatkowe emerytury są chronione bezterminowo. Jeśli mimo to komornik zajął te środki — złóż skargę na czynności komornika i zażądaj ich zwrotu.

Dla porównania — zwykła emerytura lub renta z tytułu niezdolności do pracy mogą być zajęte przez komornika, ale obowiązuje kwota wolna od zajęcia: w 2026 roku jest to 1401,57 zł przy długach niealeimentacyjnych lub 849,42 zł w przypadku alimentów.

Co się dzieje, gdy nie zgadzasz się z decyzją ZUS?

Trzynastka i czternastka są wypłacane z urzędu, więc sytuacje sporne zdarzają się rzadziej niż przy klasycznych wnioskach. Mogą jednak pojawić się przypadki, gdy ZUS odmówi wypłaty (np. błędnie uznając, że prawo do świadczenia nie istniało na wymagany dzień), wypłaci kwotę niezgodną z przepisami albo zastosuje nieprawidłowe potrącenie.

W każdym z tych przypadków przysługuje odwołanie od decyzji ZUS — składane na piśmie za pośrednictwem oddziału ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Termin to 30 dni od doręczenia decyzji. Odwołanie jest bezpłatne.

Porada
Sprawdź, czy ZUS prawidłowo ustalił kwotę emerytury bazowej przy obliczaniu czternastki. Jeśli uważasz, że Twoja emerytura powinna być przeliczona (np. po uzupełnieniu stażu pracy lub doliczeniu nowych składek), złóż najpierw wniosek o ponowne przeliczenie emerytury lub renty. Wyższa emerytura bazowa może jednak obniżyć czternastkę, jeśli po przeliczeniu przekroczysz próg 2900 zł.

Praktyczne porady — na co zwrócić uwagę

Choć obie dodatkowe emerytury są wypłacane automatycznie, kilka rzeczy warto mieć na uwadze. Przede wszystkim upewnij się, że ZUS ma Twoje aktualne dane bankowe — jeśli numer konta zmienił się po ostatniej aktualizacji, zgłoś to przez zmianę danych w ZUS. Przelew na nieaktualne konto wraca i czeka na ponowne wysłanie, co opóźnia wypłatę.

Sprawdź, czy Twoje konto bankowe w ZUS jest aktualne
zaloguj się do PUE ZUS lub zadzwoń na infolinię 22 560 16 00. Błędny numer konta to najczęstsza przyczyna opóźnionej wypłaty trzynastki.
Zweryfikuj informację o świadczeniu na koncie PUE ZUS
po wypłacie trzynastki w kwietniu w zakładce „Korespondencja" pojawi się informacja o kwocie brutto, potrąceniach i kwocie netto.
Przy czternastce oblicz samodzielnie, ile się należy
jeśli Twoja emerytura przekracza 2900 zł, skorzystaj ze wzoru: czternastka = 1978,49 − (emerytura − 2900). Jeśli wynik jest niższy niż 50 zł, świadczenie nie przysługuje.
W razie niezgodności złóż odwołanie w terminie 30 dni
odwołanie od decyzji ZUS przez sąd to droga bez opłat sądowych. Zachowaj decyzję ZUS jako dowód.
Jeśli nie możesz odebrać przelewu osobiście
możesz upoważnić inną osobę przez upoważnienie do odbioru emerytury. Dotyczy to też sytuacji, gdy świadczeniobiorca przebywa w szpitalu lub domu opieki.

Najczęściej zadawane pytania

Czy rencista dostaje trzynastą i czternastą emeryturę?

Tak. Renciści z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinnej i renty socjalnej są uprawnieni do obu dodatkowych świadczeń na takich samych zasadach jak emeryci. Renta socjalna objęta jest zarówno trzynastką (bez progu), jak i czternastką (z progiem 2900 zł). Dotyczy to świadczeń z ZUS i KRUS.

Czy osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne dostanie obie wypłaty?

Tak, osoby pobierające świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny są na liście uprawnionych. Świadczenie przedemerytalne z Urzędu Pracy (na podstawie ustawy z 30 kwietnia 2004 r.) uprawnia do obu dodatków — trzynastki w kwietniu i czternastki we wrześniu. Warunki nabycia prawa (31 marca i 31 sierpnia) obowiązują tak samo jak przy innych świadczeniach.

Czy mogę dostać trzynastkę, jeśli przeszedłem na emeryturę w lutym tego roku?

Tak, jeśli miałeś prawo do emerytury na dzień 31 marca. Warunkiem jest posiadanie prawa do świadczenia — nie to, od kiedy je pobierasz ani ile wynosi. Nawet jeśli pierwsza emerytura wpłynęła dopiero w marcu, i tak jesteś uprawniony do trzynastki za bieżący rok. Czternastka zależy od prawa do świadczenia na 31 sierpnia — tutaj też kryterium jest sam fakt pobierania emerytury.

Ile wyniesie czternastka, jeśli moja emerytura to 3500 zł brutto?

Przy emeryturze 3500 zł brutto czternastka wyniesie 1978,49 − (3500 − 2900) = 1978,49 − 600 = 1378,49 zł brutto. Po odjęciu składki zdrowotnej i zaliczki na podatek otrzymasz na konto ok. 1100–1200 zł netto, zależnie od Twojej sytuacji podatkowej. Pamiętaj: Rada Ministrów może do 31 października podwyższyć bazową kwotę czternastki rozporządzeniem.

Czy trzynastka jest wliczana do dochodu przy obliczaniu czternastki?

Nie. Próg dochodowy 2900 zł dla czternastki dotyczy wyłącznie wysokości podstawowego świadczenia (emerytury lub renty). Trzynastka jest odrębną wypłatą i nie jest traktowana jako dochód bazowy przy obliczaniu czternastki. Obie kwoty są od siebie niezależne.

Co zrobić, jeśli ZUS nie wypłacił trzynastki lub czternastki?

Najpierw sprawdź w PUE ZUS, czy nie ma informacji o decyzji odmownej. Jeśli decyzja jest błędna — złóż odwołanie od decyzji ZUS w ciągu 30 dni. Jeśli decyzji nie ma, a termin wypłaty minął — zadzwoń na infolinię ZUS (22 560 16 00) lub złóż pisemne zapytanie w oddziale. Mogło dojść do błędu technicznego lub niezgodności danych konta bankowego.

Czy ktoś z zagranicy pobierający polską emeryturę dostanie trzynastkę?

Tak — prawo do trzynastki i czternastki zależy od prawa do polskiej emerytury lub renty (z ZUS, KRUS lub systemu mundurowego), a nie od miejsca zamieszkania. Jeśli pobierasz polskie świadczenie i mieszkasz za granicą, trzynastka zostanie doliczona do przelewu — na konto wskazane w ZUS, które może być zagranicznym rachunkiem bankowym. Emerytura wyłącznie zagraniczna nie daje prawa do polskich dodatkowych świadczeń.

Podstawa prawna i źródła

Trzynasta emerytura wypłacana jest na podstawie ustawy z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1808, ze zm.). Czternasta emerytura regulowana jest odrębną ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 183). Ochrona obu świadczeń przed egzekucją wynika z art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1661).

Minimalna emerytura po waloryzacji marcowej 2026 wynosi 1978,49 zł brutto (wskaźnik waloryzacji 5,3%). Kwota ta jest podstawą obliczania obu dodatkowych świadczeń. Osoby planujące dopiero złożyć wniosek o emeryturę powinny pamiętać, że prawo do świadczeń dodatkowych nabywa się z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty — nie wcześniej. Szczegółowe informacje o przejściu na emeryturę stażową znajdziesz na stronie emerytury stażowej.

  • ZUS.pl — oficjalne informacje o dodatkowych świadczeniach rocznych
  • Infor.pl — szczegółowe tabele brutto/netto trzynastej i czternastej emerytury 2026
  • GazetaPrawna.pl — ochrona świadczeń przed egzekucją komorniczą 2026
  • ISAP — tekst ustawy z 9.01.2020 (Dz.U. 2021 poz. 1808) i ustawy z 26.05.2023 (Dz.U. 2025 poz. 183)
Powrót do artykułów